دیدنی های ایران (گلفشان)
این نوشتار پارسی می باشد و واژه تازی در آن بسیار کم به چشم می خورد
گلفشــــــــــــــــــــــــــــــــــــان
گل فشان یکی از شگفت انگیزترین پدیده های ژئوتوریسمی است که بسیار درخور بررسی زمین شناسان و دوستداران زیباییهای زمین است . این پدیده با نام علمی mud volvana تنها در چند سرزمین از جهان دیده شده است. گل فشانها در جهان به گونه رنگی (paint pot) و ساده یافت می شوند که در گل فشانهای رنگی ،گل های بیرون آماده به رنگهای سفید،زرد وصورتی دیده می شوند که گویای بودن آهن در آنهاست .گل فشانهای ساده از خود گل های طوسی رنگ بیرون می دهند
چابهار در1000 کیلومتری باختری (غرب)خود (در دشت کهیر در جاده تنگ –گالک در راه بندرعباس)میزبان 3 گل افشان است که 2 تای آن به گونه تپه و دیگری همانند آتشفشان بوده که تنها این یک کار می کند.مردم به زبان بومی به این پدیده "ناف دریا" یا "بولوبولو" می گویند.بیشتر در هنگام کار کردن گل فشانها صداهایی همانند شلیک تفنگ به گوش می رسد.بلندای گل فشان چابهار یا گل فشان تنگ برابر 20 متر بوده و پهنای دهانه آن به 12 متر میرسد.برخی گل فشانها از دامنه های خود نیز گل برون می دهند ولی گل فشان تنگ تنها از دهانه خود این کار را انجام می دهد.گل فشان چابهار دارای خاستگاه تکتونیکی و از گونه سرد است اینگونه که آتشفشان در پیدایش آن کاری نداشته است.لای گذاری پرشتاب گل و روان ماندن آبهای درون آن به همراه فشار وارده از پایین زمینه ساز این می شود که آب و گل به همراه گاز به بیرون پرتاب شود .گاز گل فشان چابهار از گونه متان و رنگ گل آن خاکستری تیره و گاه روشن است .پهنای حباب آن 30 سانتی متر که در سنجش با همه گل فشانهای کشور بزرگتر است .همچنین بگونه میانگین از 15 تا 600 و در هر بار 3 تا 5 لیتر حباب به بیرون پرتاب می شود زندگی حباب ها چند دم است و گل گل افشان چابهار چگال تر از گل های دیگر گل فشانهاست. دمای گل خروجی سردتر از دمای هوای دورتادور است وکم و بیش از گونه قلیایی یا ساده است و مزه آن شور است. از گل آنها در ساخت سفال، کوزه گری ،آجرپزی ،همچنین بهره گیری از گاز ،گردشگری ،گل درمانی ودیگر بهره برداری می شود. بومیان گاه خود را در گل فرو می برندو سپس به نماز و نیایش می ایستند و این گل را بهبود بخش می دانند به گونه ای که برخی زمانها کمی از آن را برای پیگیری درمان با خود به خانه می برند .همچنین دانسته شده که درمان بیماریهایی همانند دردهای مفاصل ،ستون فقرات ،بیماریهای عصبی(در آغاز)،تنگی رگها،گرفتگی عضلانی و غیره با این گل ها شدنی است.
با توجه به بررسی هایی که انجام گرفته گل گل فشان دارای تورب ،گل های مواد نفتی ،گوگرد و غیره است.این گل ها دارای ترکیبات ارگانیک بوده وهیچ گونه ماده سمی در آن دیده نمی شود.40 درصدگل فشان های جهان در کشور آذربایجان و بزرگترین آن در کشور پاکستان با ارتفاع 500 متر می باشد. بومیان بر این باورند هر چه را که گل فشان فرو برد ، دریا که در چند کیلومتری گل فشان است آن را پس می دهد. در زمان زمین لرزه ،در هنگام طوفان و خیزابی (مواج) بودن دریا و نیز هنگام بارندگی کارکرد گل فشان به چندین برابر افزایش می یابد.
در کمی دور تر از این پدیده تپه بسیار کوچک و کوتاهی قرار دارد که از دامنه آن گاز برون می آید وبا زدن کبریت افروخته می شود.
از نگاره هاي مانده از آن هنگامه به زنان بومي برميخوريم كه پوشش زيبايي دارند. پيراهن آنان ساده، بلند يا داراي راسته چين و آستين كوتاه است. در پايين دامن از زانو به پايين آبشاريهايي تا به مچ آويزان است.نگاره روي يك پياله گلي (در موزهء آرميتاژ) نشان ميدهد كه زنان پارسي از تنپوش مردان نيز به تن ميكردهاند. دوخت اين تنپوشها از دامن و بالاپوش چنان كه ميبينيم به گونه اي است كه شانه و آستين آن چون شنل است، با هر تني جور درميآيد و دامن هم چنانچه قد مرد و زني با هم يكسان باشد ميتواند هم قد درآيد و بنابراين زمينهاي به دست ميآيد اين آگاهي را مي رساند كه تن پوش زنان اين هنگامه شايد كه دگرگوني با تنپوش مردانشان نداشته و يا از تنپوش مردان با اندكي دگرگوني زنان نيز بهره ميگرفته اند ازتنديس هاي پيدا شده در کوه رنگان بهبهان يا نگاره هايي که در تخت جمشيد به گونه برجسته وجود دارد بيانگر آن است که زنان پارسي با تن پوش پوشيده پيراهني بلند با آستين کوتاه و دامني با ريشه هاي بلند در مهماني ها ديده مي شدند. در پيكره هاي برجسته آشوري که زنان هنگامه مادها و فرزندانشان نگاره شده اند زنان با تن پوش بلند و روپوشي کوتاهتر که با دامني نيمگرد و آستيني کوتاه بر روي آن پوشيده شده ديده مي شدند. اين روپوش گاهي چون شنل بي آستين نشان داده شده و موي سر آنان به سان زنان نگارينه شده در کوه رنگان در پشت سرشان آويخته.